Dé nanny komt naar Nederland (Jente van Haeften, Trouw, 25 February 2015)  

Jo Frost, de wereldberoemde kinderjuf uit de hitserie 'Supernanny', schiet in haar nieuwe televisieprogramma Nederlandse gezinnen te hulp. Hoe groot en wenselijk is haar invloed? Vaste patronen, consequente regels, verbale waarschuwingen en time-outs bij ongewenst gedrag, gecombineerd met veel complimenten, aandacht en beloningen voor goed gedrag; het is de aanpak van Jo Frost in een notendop. Al meer dan tien jaar is het de formule waarmee ze in tal van televisieshows losgeslagen Engelse en Amerikaanse gezinnen in het gareel trekt. En nu komt Frost naar Europa. Ze is van plan gezinnen over het gehele continent te helpen. Nederland is startpunt. De afgelopen maanden hebben opnames plaatsgevonden bij acht Nederlandse gezinnen en de eerste aflevering wordt begin maart uitgezonden. Tandje bij qua invloed dus. Maar wie is nu eigenlijk die Jo Frost? En hoe groot en wenselijk is haar invloed? Frost is geen opvoedkundige of kinderpsycholoog, maar gewoon een Engelse nanny met veel praktijkervaring. Voor haar eerste show, Supernanny (in Nederland 'Eerste Hulp bij Opvoeden'), werd ze gecast uit meer dan honderd kandidaten. Ze kreeg een strenge nanny-look aangemeten; haar in een knot, zwart mantelpak en zwarte bril met zwaar montuur. 

 

Vermanend

Compleet met vermanende vinger stapte deze Mary Poppins van de 21ste eeuw menig middenklassegezin binnen om eerst het reilen en zeilen vanaf de zijlijn te observeren, vervolgens een lijstje met actiepunten aan te dragen en het gezin daarna enkele dagen te begeleiden. Na een week was het gezin steevast compleet getransformeerd en liet Frost ze met een gerust hart en tal van concrete regels en suggesties achter. Deze hapklare, no-nonsenseaanpak legt Frost geen windeieren. Haar shows zijn kijkcijferkanonnen in maar liefst 47 landen. Ze schreef zeven boeken, waarvan de bestseller 'Supernanny, How to Get the Best From Your Children' in 28 talen werd vertaald. BBC News Magazine rekende haar in 2013 zelfs tot een van de zes meest invloedrijke opvoedkundigen van de laatste honderd jaar. In de afgelopen tien jaar heeft Frost zich ontwikkeld. Ze produceert tegenwoordig haar eigen programma's en is naar eigen zeggen meer zichzelf. Ook qua uiterlijk lijkt ze niet meer op de strenge nanny uit haar beginperiode. Haar nieuwe show is dan ook anders dan de voorgaande. "We gaan nog steeds langs bij gezinnen die problemen hebben, maar focussen niet alleen op het ongewenste gedrag van het kind. We kijken naar het hele plaatje: naar de rol van de ouders, broertjes en zusjes, grootouders, school etcetera. Alles hangt immers met elkaar samen. En we behandelen niet alleen extreme gevallen, maar ook gezinnen met hele herkenbare problemen." Nieuw is ook het zogenaamde mobile office, waarmee Frost door het land trekt om praktische opvoedvragen van ouders te beantwoorden. "Klinkt goed", reageert Tischa Neve, kinderpsycholoog en opvoedkundige. "De shows die we tot nu toe van Frost kennen, laten steevast zeer extreme gevallen zien. Gevallen die niet zijn op te lossen binnen het format van een tv-show, die vragen om langdurige begeleiding en nazorg. Huis-tuin-en-keukenproblemen zijn beter oplosbaar voor televisie en meer ouders hebben er baat bij." 

 

Onzeker

Want dat Frosts programma's van invloed zijn, dat weet Neve wel zeker. "Veel mensen zijn onzeker over de opvoeding van hun kinderen. En toegeven dat het niet goed gaat, is vaak nog taboe. Groot voordeel van de programma's van Frost is dat de problematiek rond opvoeden beter bespreekbaar is geworden."  "Bovendien bieden dergelijke programma's door hun praktische aanpak houvast. In de opvoedpraktijk worden technieken als de naughty chair, ofwel de time-out waarbij kinderen bij ongewenst gedrag even apart worden gezet, sinds Supernanny dan ook veelvuldig toegepast." Volgens Judi Mesman, hoogleraar diversiteit in opvoeding en ontwikkeling aan de Universiteit van Leiden, is de aanpak van Frost een uitvergroting van bestaande methoden, waarvan een aantal effectief gebleken is in wetenschappelijke studies. 

 

Stress

Positief in de aanpak van Frost is volgens Mesman vooral de aandacht voor de stress van de ouders. "Als ouders te veel stress ervaren - door een gebrek aan regels en regelmaat, rommel en herrie in huis en drukte van werk - hebben ze minder oog voor de behoeften van hun kinderen. Ze zijn zelf sneller aangebrand en geven minder positieve aandacht. Door dit aan te pakken, maakt Frost ruimte voor positieve gezinsactiviteiten en doorbreekt ze de negatieve cirkel." "Ouders van kinderen die vaak lastig gedrag laten zien, vergeten namelijk wel eens dat hun kinderen niet alleen stout en ongehoorzaam zijn. Door samen met de kinderen leuke dingen te doen, worden ouders zich bewust van hun positieve inbreng op het gedrag van hun kinderen." Frost zelf noemt het omgaan met druk als de grootste uitdaging die westerse gezinnen moeten aangaan: "Ouders moeten het zichzelf minder moeilijk maken. Minder hooi op hun vork nemen. Kinderen, werk, uitjes, sociale verplichtingen; het zijn te veel ballen om in de lucht houden. Dat gaat ten koste van jezelf en je gezin." Toch doen Nederlandse ouders het volgens haar nog niet zo slecht. "Ze zijn zich heel bewust van de dingen die niet goed gaan en willen dat actief veranderen. Het kompas is er, maar ze weten niet hoe ze het aan moeten pakken. Dat is waar ik om de hoek kom." "Ik probeer ouders bij te brengen dat het niet alleen gaat om mijn adviezen en technieken. Ze moeten echt stilstaan bij de fundamenten. Wat is de standaard die je als ouders wil neerzetten? Wat zijn de waarden die ertoe doen? Als ouder is het je verantwoordelijkheid om dat helder te stellen. Waar moet een kind zich anders aan vasthouden?" Neve hoopt vurig dat Frost de hapklare technieken wat loslaat. Ook hoopt ze net als Mesman dat Frost de ouders op een positievere manier zal coachen. De harde kritiek zou plaats moeten maken voor meer ondersteuning en begrip. 

 

Verschuiving

Neve: "Ik snap dat dit voor televisie minder aantrekkelijk is, maar ik hoop echt dat Frost een verschuiving laat zien. Dankzij haar positie zou het zoveel impact hebben." Volgens Frost zijn de vooruitzichten in ieder geval goed. "Het mooiste van mijn succes is dat ik echt iets kan veranderen. Het gaat niet om het overbrengen van technieken, maar om het creëren van bewustzijn, wereldwijd en voor generaties. Die missie was er altijd al; stapje voor stapje kom ik dichterbij." Voorlopig is het nog even afwachten welke stapjes zijn gezet en wat daarvan de impact zal zijn. In ieder geval tot de eerste uitzending van 'Nanny on Tour'. Op 3 maart, bij RTL4. 

 

Zin en onzin van de 'naughty chair'

"De time-out is een gedragsmatige techniek, net als belonen en negeren. Niet perse schadelijk, maar vaak zit er meer achter het ongewenste gedrag van een kind. Angst of frustratie bijvoorbeeld", zegt Tischa Neve, kinderpsycholoog en opvoedkundige. "Door het kind een time-out te geven, laat je hem alleen met die emotie, terwijl hij in feite jouw steun nodig heeft. Bovendien weten we dat het ook anders kan. Vanuit daadwerkelijk contact en begrip zal een kind graag meewerken. Straffen of belonen is dan helemaal niet nodig." Volgens hoogleraar Judi Mesman kan gedragsregulering soms nodig zijn om de chaos te doorbreken. "Er is nu eenmaal een zekere mate van stabiliteit nodig om tot meer constructieve patronen te komen. Mits juist toegepast, biedt de time-out zowel kind als ouder de ruimte om te kalmeren en op een positieve manier verder te gaan. De time-out mag echter niet langer duren dan het aantal minuten dat het kind jaren oud is. En het kind moet de ouder kunnen blijven zien, anders kan het te stressvol zijn." 'Ouders moeten het zichzelf ook minder moeilijk maken, minder hooi op hun vork nemen' 'Mensen zijn onzeker over de opvoeding van hun kinderen. Zeggen dat het niet goed gaat, is een groot taboe.' 

 

Copyright 2015 De Persgroep Nederland BV. All Rights Reserved.

 

 

 

 

 

News

Vacatures voor 2 postdocs en 7 promovendi

We zijn op zoek naar nieuwe medewerkers voor twee projecten.

Voor het project The parenting origins of prejudice (NWO-VICI):

Een postdoc: klik hier

Drie promovendi: klik hier

Voor het project Gender and societal role development (ERC-Consolidator):

Een postdoc: klik hier

Vier promovendi: klik hier

 

Judi Mesman received NWO-VICI grant

NWO has awarded Judi Mesman the VICI research grant of ca. 1.5 milion Euros for a study on the parenting origins of prejudice. Children often have the same opinions and prejudices about groups of people as their parents. There are indications that parents transmit these consciously and unconsciously. However, we do not know how this transmission works exactly. In this project Mesman investigate how ethnic prejudice is (inadvertently) taught through parenting.
Expected starting date: September 2017.